Hận đồ bàn là gì

      840

Ca khúc Hận Đồ Bàn là 1 bài nhạc quà nổi tiếng của nhạc sĩ Xuân Tiên được chế tạo vào thập niên 1950.

Bạn đang xem: Hận đồ bàn là gì

Về hoàn cảnh chế tác của ca khúc này, nhạc sĩ Xuân Tiên share rằng thời tthấp ông sẽ phân tích về âm điệu của những miền đất nước, trong số ấy có vùng Qui Nrộng, Bình Định. Sau này Lúc đã vào Sài Gòn, công tác trong đài phát tkhô hanh, ông hy vọng chế tạo 1 ca khúc với chủ đề khác với chủ thể tình cảm đôi lứa của những nhạc sĩ không giống phải new mày mò lại lịch sử vẻ vang của vùng khu đất Tỉnh Bình Định, về dân tộc Chăm cùng lịch sử dân tộc vương quốc Champa mấy trăm năm trước kia nhằm chế tác thành ca khúc Hận Đồ Bàn, nói thay lời của người dân nước Chiêm bị “vong quốc” năm xưa.

Clichồng để nghe Trường Hải hát Hận Đồ Bàn trước 1975

Đồ Bàn – trong tương đối nhiều cố kỷ – đó là kinh kì của Chiêm quốc, nối sát cùng với tăm tiếng vị vua lừng danh độc nhất của dân tộc Chăm là Chế Bồng Nga (Po Binasuor). Để tò mò về ca khúc Hận Đồ Bàn, xin qua loa về lịch sử hào hùng Champage authority (không đi sâu vào chi tiết, vì hầu như tư liệu lịch sử này tiện lợi tiếp cận trên internet).

*


Champage authority là 1 trong giang sơn cổ, từng lâu dài trong cả 17 nạm kỷ, từ năm 192 đến 1832 trong công ngulặng, chủ quyền cùng với Đại Việt sinh hoạt phía Bắc cùng đế quốc Khmer nghỉ ngơi phía Tây. Thời thịnh vượng, quốc gia Champage authority không ngừng mở rộng tự Quảng Bình cho tới Bình Thuận ngày này. Vào thời kỳ đó, lãnh thổ của Đại Việt chỉ từ Quảng Bình trlàm việc lên, còn trường đoản cú Bình Thuận trnghỉ ngơi vào phía Nam là giáo khu của tín đồ Khmer (Phù Nam, Chân Lạp, Khmer).

*

Champage authority là tên thường gọi thông thường các triều đại của bạn Chăm với những quốc hiệu là Lâm Ấp, Hoàn Vương với Chiêm Thành. Trong phạm vi ca khúc Hận Đồ Bàn, nhạc sĩ Xuân Tiên chỉ nói tới riêng biệt thời kỳ mà lại Champa mang quốc hiệu Chiêm Thành, cùng với những ca trường đoản cú như: Chiêm thuyền, fan dân nước Chiêm. Vương triều Chiêm Thành lâu dài trường đoản cú thay kỷ 9 mang lại chũm kỷ 15, với vị vua danh tiếng nhất là Chế Bồng Nga đã từng làm cho vua tôi công ty Trần của nước Đại Việt các phen tởm hồn.

*

*


*

Một nửa đầu bài xích hát, ca trường đoản cú cùng giai điệu hết sức thê lương, bi ai kể về thời oanh liệt của một vương quốc đã mất nữa. Chứng tích còn sót lại cho đến ngày nay chỉ là phần đa tháp nghiêng rêu phong, hoang truất phế với tịch liêu. Những lầu các xưa, nơi từng là cung điện xa hoa trình bày quyền lực của đế vương, với muôn vạn quân reo, cùng hầu hết tiệc tiệc tùng, lễ hội sang chảnh mừng công, dạ tiệc tưng bừng, nay chỉ với là một màu xanh lá cây ngào ngạt của rừng mênh mông.

*

Đứng trước rất nhiều phế tích nhutí hon màu thời hạn, cùng với giờ điện thoại tư vấn từ nngốc năm vọng về cùng hồn thiêng của những bậc quân vương xưa, người du khách – cũng là người nhạc sĩ – đã không rời ngoài hầu hết cảm xúc sầu thương hoang hoải.

*


Tại đoạn sau đó, nhạc điệu bài bác hát trngơi nghỉ phải nkhô hanh rộng, ca tự đầy tính bi hùng:

*

Cliông xã nhằm nghe Chế Linc hát Hận Đồ Bàn

Thời kỳ Champage authority của vương triều Chiêm Thành, thành Đồ Bàn ban đầu được thiết kế cùng biến hóa kinh đô. Thành cổ Đồ Bàn thời buổi này đã trở thành đều phế tích tàn pnhì, chỉ với lại một vài di chỉ ở địa phận An Nrộng biện pháp thị thành Qui Nhơn gần 30km.

Trong đoạn nhạc này, nhạc sĩ vẫn đề cập về trận Đồ Bàn oanh liệt của vua Chế Bồng Nga vào năm 1377. Trước kia vài năm, Chế Bồng Nga đã từng có lần “vượt khơi về ghê đô” nước Đại Việt bằng mặt đường thủy để tiến vào cửa Đại An, chiếm cả ghê thành Thăng Long, vua quan tiền nhà Trần bắt buộc bỏ cả thành nhằm chạy. Quân Chiêm vơ vét của nả rồi rút ít về.

Để phục hận, vua Trần Duệ Tông tái dựng lực lượng rồi tiến công xuống phía Nam, tiến mang đến tận ghê thành Đồ Bàn. Chế Bồng Nga lập đồn giữ lại không tính thành, cho người đến trá hàng, nói cùng với Trần Duệ Tông rằng vua Chiêm đang quăng quật thành trốn. Vua công ty Trần trúng kế, đích thân thúc quân tiến vào thành, bị quân Chiêm mai phục. Quân Đại Việt thua to lớn, vua Duệ Tông bị trúng thương hiệu cùng ƭử tɾận.

Xem thêm: Tiêu Chí Phụ Là Gì ? Học Đại Học Không Phải Con Đường Duy Nhất

*

Thừa chiến thắng, Chế Bồng Nga gửi quân tràn lên phía Bắc, chiếm phần Nghệ An trong tháng 3, chiếm Tkhô cứng Hóa trong thời điểm tháng 4. Sau đó quân nhà Trần bắt đầu đánh lui được. Chỉ vào 10 năm, Chế Bồng Nga lại những lần đưa quân tấn công Đại Việt với chiếm duy trì được cả thành Thăng Long một thời gian. Nhà bác bỏ học Lê Quý Đôn tế bào tả: “vua ra vào thành nlỗi bước vào khu vực không người, chỉ vào mấy năm mang lại phá đế đô 3 lần, khiến cho vua tôi đề xuất kιnh hoàng”.

Tuy nhiên năm 1390, trong một lượt “Bắc phạt”, Chế Bồng Nga ƭử tɾận ở cửa ngõ ngõ Thăng Long, chỉ bởi một tiểu tướng của ông phản nghịch còn chỉ điểm.

Sự ra đi của Chế Bồng Nga vẫn khnghiền lại một trang hùng sử vào lịch sử Champa. Ông được coi là vị vua mũm mĩm cuối cùng của vương quốc Champa, vì sau khoản thời gian ông mất, nước Chăm không thể quật khởi như trước được nữa.

*

Một thời oanh liệt fan dân nước ChiêmLừng ghi chιến công vang khắp tổ quốc.

Mộng tê dẫu tung, kéo theo thời gian nhưng hồn ndại dột đời còn theo việt nam.Người xưa đâu? Mồ đắp cao nay đã sâu thành hào.Lầu những đâu? Nay thấy chăng rừng xanh xanh một màu.

Người xưa đâu?Người xưa đâu?Người xưa đâu?

Nay bạn xưa đã không còn, mồ đắp cao đã và đang sâu thành hào, đứng ngẩng trông cảnh xưa ni chỉ thấy một màu hoang phế, tín đồ nay cần thiết tách khỏi những ngậm ngùi. Cuối bài hát là tiếng kêu nhiều năm bi ai “Người xưa đâu…”, gợi lòng nuối tiếc lưu giữ vô hạn.

*

Trở lại với trận Đồ Bàn, đó được coi là một giữa những thua cuộc lớn nhất lịch sử vẻ vang quân sự của các triều đại phong con kiến VN. Vì vậy, trận này cũng rất được xem là chιến công hiển hách tốt nhất của quân dân bạn Chiêm. Ngược lại, có lẽ không tín đồ dân Việt như thế nào Cảm Xúc từ hào Lúc nói về trận Đồ Bàn. Đó cũng chính là nguyên do mà cho tới ngày nay, rộng 60 năm sau khi Hận Đồ Bàn của Xuân Tiên thành lập, thì ca khúc này vẫn còn đó dấn được nhiều chủ kiến trái lập. Người ta bao gồm nguyên nhân lúc cho rằng ca khúc này tránh việc được phổ cập rộng rãi, chính vì nói tới “hận” Đồ Bàn, nhắc về nỗi niềm vong quốc của người Chiêm năm xưa, cũng hoàn toàn có thể là kể lại đầy đủ hận thù vô cùng xưa cũ thân 2 dân tộc Chiêm và Việt nhưng ngày này vẫn về một mái nhà thông thường, sau khoản thời gian vua Minh Mạng vẫn xóa sổ quốc gia Champage authority từ trên đầu nạm kỷ 19.

Tuy nhiên, trường hợp bỏ qua đa số luận điểm kia, thì ca khúc Hận Đồ Bàn vẫn được nhiều nắm hệ nghe nhạc xoàn ái mộ, nhất là qua giọng hát của Chế Linch, một hậu duệ của dân tộc bản địa Chiêm năm xưa.

Trước Chế Linc, gồm một ca sĩ bạn nơi bắt đầu Ấn Độ là Việt Ấn đã và đang khôn xiết thành công cùng với ca khúc này, mời chúng ta nghe lại sau đây: