Từ “đồng khởi” xuất hiện từ khi nào và vì sao nói bến tre là quê hương đồng khởi?

      107

Sự khiếu nại lừng danh 1 thời “Đồng khởi Bến Tre” đã tròn nửa cầm cố kỷ. Vào chừng ấy thời gian, đã có tương đối nhiều công trình nghiên cứu, hồi ký, thắng lợi văn học, nghệ thuật và thẩm mỹ nói về tình tiết và tác động sâu sát của cuộc “nổi dậy”. Mặc dù còn những ý kiến khác nhau trong cách đánh giá, đánh giá nhưng gồm một điều cấp thiết chối cãi: đó là 1 trong những sự khiếu nại hào hùng được làm nên từ những người dân bình thường...

Bạn đang xem: Từ “đồng khởi” xuất hiện từ khi nào và vì sao nói bến tre là quê hương đồng khởi?


*

Tác giả tên thường gọi “Đồng khởi”

Từ trước mang lại nay, mọi người thường nói tới “Đồng khởi” nhằm nói về phong trào đấu tranh chống đế quốc mỹ ở miền Nam trong số những năm đầu của những năm 1960 mà lần chần ai là tác giả, là người thứ nhất nói lên nó. Những công trình nghiên cứu lịch sử vẻ vang cũng không nhắc đến vụ việc này. Ông Nguyễn Minh Đường (Sáu Đường), nguyên bí thư khu ủy Trung Nam cỗ tại họp báo hội nghị Tổng kết cuộc chiến tranh (tổ chức trong thời điểm tháng 7.1982, nghỉ ngơi Bến Tre, với sự chủ trì của Đại tướng mạo Hoàng Văn Thái) vẫn xác nhận: “Trong những văn bản của T.Ư Đảng (NQ 15) cũng tương tự Nghị quyết của hội nghị Khu ủy tháng 12.1959 (triển khai NQ 15) chỉ huy Bến Tre, không có đưa ra danh từ “Đồng khởi”. Bên trên thực tế, sau cuộc nổi dậy ở bến tre giành được thành công mới xuất hiện danh tự này”. (Huyền thoại quê nhà Đồng khởi, NXB QĐND, hà thành - 2008, trang 157).

Tại lần họp chuẩn bị cuối cùng (từ ngày 1 đến 3.1.1960 tại nhà bà Bảy xuất sắc ở buôn bản Minh Đức, H.Mỏ Cày, nhị tuần trước lúc cuộc Đồng Khởi nổ ra), có nhiều ý kiến không giống nhau, thậm chí là tranh bao biện quyết liệt của những người chỉ đạo tỉnh bến tre lúc bấy giờ nhằm mục đích thống nhất biện pháp tiến hành thành công cuộc nổi dậy. Bà Nguyễn Thị Định (lúc sẽ là Phó túng bấn thư tỉnh ủy) viết trong quyển hồi ký không thể con đường nào khác rằng: “Trong họp báo hội nghị này, luận bàn hết, người nào cũng nói cả, tới lúc tôi gom lại ý kiến tóm lại phát động 1 tuần lễ toàn dân Đồng khởi thì các bằng hữu đều tốt nhất trí. Cầm cố là thành tên thường gọi chính thức.” (Nữ tướng tá Nguyễn Thị Định, NXB Phụ nữ, trang 129). Hồi cam kết của Bà Định cũng không khẳng định rõ ai là người trước tiên nói ra từ bỏ Đồng khởi. Phần đông người tham gia cuộc họp đến thời điểm này đều không còn nữa.

Mới đây, trong mùa tham gia thực hiện bộ phim truyện tài liệu nhớ cô tía Định (Hãng phim Mê Kông), chúng tôi được tiếp cận phần lớn trang hồi cam kết đã hoen color của ông nai lưng Văn nhiều (Ba Cầu), một trong những 8 fan dự cuộc họp lịch sử đó. Lúc bấy giờ ông là bí thư Ban cán sự Đảng thị xã Bến Tre. Hồi ký bao gồm tựa đề Tôi ghi lại đời tôi để các con tôi biết, trong các số ấy có đoạn: “… Chị tía Định nhắc đi nhắc lại: Ta phát đụng nhân dân đồng lòng khởi nghĩa có tác dụng một lượt thì mới có sức mạnh lớn. Đồng khởi là nói tắt của đồng lòng khởi nghĩa, giả dụ khởi nghĩa không đồng lòng vào tỉnh xuất xắc ở khu vực miền nam thì sẽ không tồn tại kết quả”. Điều này trùng cùng với một biểu thị của bà Nguyễn Thị Định trong hồi ký của mình: “… nhì chữ Đồng khởi riêng biệt trong chất xám tôi vẫn can dự từ cuộc khởi nghĩa giải pháp mạng mon Tám nhưng ra. ý niệm là yêu cầu nhất tề nổi dậy như khởi nghĩa mon Tám new thắng được” (Sđd, trang 129).

Xem thêm: Vì Sao Laptop Không Có Tiếng, 6 Bước Khắc Phục Sự Cố Mất Âm Thanh Trong Windows

Nhà văn Nguyễn Hồ, người thứ nhất phát hiện và đọc những trang hồi ký của ông bố Cầu nói: “Lúc Đồng khởi, tôi là Chánh văn phòng Thị làng mạc ủy Bến Tre. Trong tập hồi cam kết này, tôi phân biệt nhiều vấn đề anh bố ghi chép khôn xiết tỉ mỉ, bình an chung quanh chuyện cô ba Định chỉ huy cuộc Đồng khởi như vậy nào. Hồi ký kết của anh bố Cầu nói hết sức rõ, nhị chữ Đồng khởi hiện nay chúng ta sử dụng rất quen thuộc là do chính miệng cô ba nói ra. Là một trong những người viết văn, làm báo, đọc cho đoạn này tôi vô cùng xúc động, cảm phục ý tưởng phát minh và bí quyết lập ngôn vô cùng sáng sủa, rõ ràng. Vậy là nhị chữ “Đồng khởi” thật sự đã bao gồm chủ, đã gồm tác giả”.

Chính quyền thành phố sài gòn nói về cuộc Đồng Khởi


Điều tiện lợi nhận thấy là qua nội dung những báo cáo, phía VNCH vẫn thừa nhận: Đồng khởi ở bến tre đã nổ ra đồng loạt, thường xuyên ở nhiều không gian khác nhau. Trong báo cáo thứ nhất gồm ghi (trích): “Đêm 16 rạng 17.1, VC tiến công có hiệu quả đồn Bảo an bình chánh (quận Giồng Trôm). Ngày 17.1, hồi 10 giờ, VC tấn công văn phòng Định Thủy… Hồi 13 giờ bao vây bán đái đội bảo vệ tuần tiễu tại buôn bản Bình Khánh. Hồi 17 giờ đồng hồ tấn công công sở An Quy…, 19 giờ bắn phá rối công sở An Thới…, đôi mươi giờ bắn phá rối tháp canh Cổ Chiên, tấn công văn phòng Nhuận Phú Tân, Cẩm Sơn, cướp công sở Hương Mỹ…, 21 giờ bỗng dưng nhập công sở Phước Thạnh…, biểu tình trên ấp Thanh Đông thuộc buôn bản Tân Bình, 23 giờ đồng hồ tấn công văn phòng Minh Đức...”.

Như vậy, qua 2 tư liệu này rất có thể nhận thấy: Chỉ riêng biệt ngày 17.1, ngày ra mắt Đồng khởi ở bến tre mà lịch sử vẻ vang đã ghi nhận, nhân dân vẫn nổi dậy không chỉ có ở một vị trí mà nổi dậy hàng loạt ở các huyện Mỏ Cày, Giồng Trôm, Thạnh Phú với Châu Thành; những ngày kế tiếp tiếp tục lan ra các huyện thị còn lại thành một trào lưu rộng khủng trong toàn tỉnh.

Các tài liệu này mang lại thấy, thức giấc ủy tỉnh bến tre lúc đó đã chuẩn bị cho cuộc Đồng khởi thật cẩn trọng, chu đáo, bảo đảm được túng bấn mật. Những cán bộ bị bắt trước khi Đồng khởi diễn ra vài ngày, bị tra tấn man rợ nhưng gật đầu hy sinh, không tiết lộ kế hoạch (như ông Bảy Tranh, huyện ủy viên Mỏ Cày). Chính phía kẻ địch cũng ko thể từ chối Đồng khởi bến tre thực sự là một trận chiến của dân chúng được thực hiện bằng 3 mũi tiếp giáp công: quân sự (lực lượng võ trang của ta), chủ yếu trị (khéo léo cuốn hút số quần bọn chúng làm hậu thuẫn) với binh vận (số nội tuyến tất cả sẵn) phối kết hợp một cách thuần thục và đạt kết quả. Cái bắt đầu của bến tre là vẫn nâng đấu tranh chủ yếu trị lên một vị trí rất cao, biến một thủ tục đấu tranh chiến lược trong chiến tranh.