Vì sao phong trào tây sơn giành được thắng lợi

      63
Câu hỏi: vì sao thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của phong trào tây sơn?

Lời giải:

Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của phong trào Tây Sơn:

Nguyên nhân thắng lợi:

+ Nhờ ý chí đấu tranh chống áp bức bóc lột, tinh thần yêu nước, đoàn kết và hi sinh cao cả của quần chúng. # ta.

Bạn đang xem: Vì sao phong trào tây sơn giành được thắng lợi

+ Sự lãnh đạo tài tình, sáng sủa suốt của quang đãng Trung và bộ chỉ huy nghĩa quân. Quang quẻ Trung là anh hùng dân tộc vĩ đại.

Ý nghĩa lịch sử

+ Thắng lợi của phong trào Tây Sơn trong việc lật đổ thiết yếu quyền phong kiến thối nát Nguyễn - Trịnh - Lê đã xoá bỏ ranh mãnh giới phân tách cắt đất nước, đặt nền tảng đến việc thống nhất quốc gia.

+ Thắng lợi của trào lưu Tây Sơn trong việc chống quân xâm lược Xiêm cùng Thanh tất cả ý nghĩa lịch sử lớn lớn: giải phóng đất nước, giữ vững nền độc lập của Tổ quốc, một lần nữa đập chảy tham vọng xâm lược nước ta của những đế chế quân chủ phương Bắc.

*
nguyên nhân thắng lợi với ý nghĩa lịch sử của trào lưu tây sơn" width="919">

Sau đây, những bạn hãy cùng Top lời giải tìm kiếm hiểu thêm về phong trào Tây Sơn nhé!

Trong lịch sử phong kiến Việt Nam, thế kỷ XVIII là thời kỳ của chiến tranh nông dân với đỉnh cao là trào lưu Tây Sơn. Dưới sự lãnh đạo của ba bạn bè nhà Tây Sơn, từ một phong trào ở ấp Tây Sơn đã phát triển thành phong trào quật khởi của cả dân tộc, là kết tinh của phong trào nông dân đấu tranh vào thế kỷ XVIII. Bài xích viết hướng đến tra cứu hiểu một số đặc trưng của phong trào Tây Sơn, qua đó thấy được những đường nét đặc sắc của phong trào, đồng thời khẳng định những đóng góp của trào lưu đối với sự nghiệp thống nhất và bảo vệ độc lập dân tộc của đất nước.

1. Mở đầu

Thế kỷ XVI – XVIII, đất nước bị phân chia cắt Đàng trong – Đàng Ngoài, thống nhất đất nước trở thành nhu cầu cấp thiết của toàn dân, là nguyện vọng tha thiết của nhân dân, yêu thương cầu một cách khách quan của làng mạc hội. Phong trào Tây Sơn xuất hiện năm 1771 đã từng bước giành được thắng lợi, lật đổ những chính quyền phong kiến Lê – Trịnh – Nguyễn, đất nước nước Việt sau thời gian nhiều năm bị phân tách cắt đã được thu về một mối. Sau thời điểm đánh đổ chính quyền phong kiến phản động trong nước, trào lưu Tây Sơn đã vươn lên làm cho nghĩa vụ dân tộc, chống thù trong giặc ngoài, cứu dân cứu nước – một thắng lợi vĩ đại của trào lưu Tây Sơn.

2. Nội dung

a. Bối cảnh lịch sử Đại Việt thế kỷ XVIII

Thế kỷ XV chế độ phong kiến bên Lê phân phát triển đến giai đoạn cực thịnh. Nhưng đến đầu thế kỷ XVI, triều đình phong kiến đơn vị Lê bắt đầu suy yếu, tranh chấp giữa các phe phái diễn ra quyết liệt, gây ra những cuộc nội chiến kéo dài, đời sống nhân dân ngày dần cực khổ.

các vua Lê Uy Mục, Lê Tương Dực chỉ lo ăn chơi, không lo triều chính. Nội bộ triều Lê “chia bè kéo cánh”, tranh giành quyền lực. Dưới triều Lê Uy Mục, quý tộc ngoại mê thích nắm hết quyền lực, giết hại công thần. Dưới triều Lê Tương Dực, tướng Trịnh Duy Sản khiến bè phái, đánh giết nhau liên hồi suốt hơn mười năm. Chế độ phong kiến đơn vị Lê dần rơi vào cảnh khủng hoảng do những vua trị vì ăn chơi sa đọa, tha hóa tạo nên triều đình rối loạn. Nhân khi triều đình rối loạn, quan tiền lại ở địa phương cậy quyền, ức hiếp dân, đời sống của các tầng lớp nhân dân rơi vào cảnh cảnh khốn cùng.

Từ giữa thế kỷ XVIII, tình trạng chính trị ở Đàng xung quanh ngày càng mất ổn định, vua Lê không hề thực quyền, mọi quyền bính đều rơi vào tay chúa Trịnh, phủ chúa xung quanh năm hội hè, yến tiệc, tiêu dùng tiền của. Nhà nước trung ương ko ngừng tăng cường tách bóc lột nhân dân, nhà nước tận thu sơn thuế, họ Trịnh đánh thuế vào cả những diện tích đất “đồng chua nước mặn”, “bãi cát trắng”, đất ko sản xuất được; chế độ thuế thổ sản đánh vào tất cả các nghề thủ công của nhân dân làm cho chonhiều nghề thủ công bị phá sản, hoạt động công thương nghiệp bị kìm hãm. Tình trạng thiếu thuế năm này dồn sang trọng năm khác trở thành gánh nặng khủng khiếp đối với người dân, nhiều người phải bỏ nghề, phá bỏ công cụ sản xuất để tránh nộp thuế, cuộc sống của nhân dân càng ngày càng khổ cực, vào những năm 40 của thế kỷ XVIII, sản phẩm chục vạn dân cày chết đói, người sống sót phải bỏ buôn bản quê, phiêu tán khắp nơi. Ko những thế, việc sở hữu quan bán tước ngày dần trở bắt buộc phổ biến, năm 1736 – 1740, chúa Trịnh Giang bốn lần quy định thể lệ thiết lập quan cung cấp tước, chất nhận được quan lại nộp tiền để thăng chức với nhà giàu nộp tiền để được làm quan; năm 1750, họ Trịnh đặt “tiền thông kinh”, nộp bố quan tiền thì được miễn khảo hạch với coi như trúng sinh đồ.

trong những khi triều đình trung ương chỉ lo ăn chơi, không chăm lo đến đời sống sống nhân dân, quan lại địa phương càng ra sức đục khoét, ức hiếp, nhũng nhiễu nhân dân, cuộc sống của người dân thường xuyên bị đe dọa. Đồng thời, nạn chiếm đoạt ruộng đất trở thành hiện tượng phổ biến và ngày càng nghiêm trọng. Bằng nhiều hình thức cùng thủ đoạn, tầng lớp địa chủ đã chiếm đoạt rụông tư của nông dân, mặt khác xâm lấn vào ruộng đất công của buôn bản xã. Phần lớn ruộng công làng xã – niềm tin của nông dân công làng mạc đã bị công ty nước cắt xén để ban cấp mang đến quan lại và quân lính. Kết quả là phần ruộng cho nông dân ngày càng ít, mặt hàng loạt nông dân bị gạt ra khỏi ruộng đất hoặc cố bám lấy mảnh ruộng “chết đói” để gắng gượng một cuộc sống cơ cực.

mặt cạnh đó, thiên tai, vỡ đê, hạn hán xảy ra liên miên; các năm 1678, 1681, 1684, 1687… là những năm hạn hán, mất mùa lớn. Đặc biệt, nạn đói khủng khiếp năm 1740 – 1741 ở Đàng ngoại trừ “dân phiêu tán dắt díu nhau đi kiếm ăn đầy đường. Giá bán gạo cao vọt, một trăm đồng tiền không được một bữa no, nhân dân phần nhiều phải ăn rau, ăn củ, đến nổi ăn cả thịt rắn, thịt chuột, chết đói chồng chất lên nhau; số dân còn lại mười phần không được một. Làng như thế nào vốn tất cả tiếng trù mật cũng chỉ còn lại độ năm ba hộ nhưng thôi” <1, tr. 852>, cuộc sống của người dân rơi vào cảnh cùng khốn.

Nếu như chính sách của chế độ quân chủ tập quyền Đàng quanh đó thời kỳ này đã đẩy mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ, giữa quần chúng. # với bên nước phong kiến trở bắt buộc gay gắt, có tác dụng bùng nổ các cuộc khởi nghĩa, thì đến nửa cuối thế kỷ XVIII, ở Đàng Trong, những mâu thuẫn cố hữu của chế độ phong kiến cũng đã đẩy làng hội Đàng Trong lâm vào tình thế cuộc khủng hoảng.

Chúa Nguyễn Phúc Khoát sau khi xưng vương, tạo lập triều đình riêng, mang lại xây dựng cung điện theo bài bản của một đế đô. Không chỉ riêng những chúa Nguyễn cơ mà tất cả quan lại lại, quý tộc Đàng vào đều đua nhau ăn chơi, hưởng lạc đến cực độ, vào đó nổi bật là Trương Phúc Loan, ông nắm hết quyền hành, khét tiếng tham nhũng, vàng, bạc, châu, ngọc, lụa chất “thành núi”, ruộng vườn, đơn vị cửa, trâu ngựa ko đếm xuể. Cơ chế thuế khóa của thiết yếu quyền họ Nguyễn cũng hết sức nặng nề, phức tạp “hàng trăm thứ thuế, mà lại trưng thu thì phiền phức, gianlận, dân chúng khốn khổ về nỗi một cổ hai tròng” <2, tr. 413>, thuế thổ sản bao gồm hàng trăm nghìn thứ, bên nước cần gì thì đặt ra thứ thuế ấy để thu. Hệ thống quan liêu thu thuế “bản đường quan” đông đảo, luôn tìm bí quyết hạch sách, nhũng nhiễu nhân dân. Quan tiền trường trở thành nơi làm cho giàu của bọn quan liêu lại, vị vậy nạn giao thương quan tước diễn ra rất phổ biến.

Về gớm tế, vào thời Trịnh – Nguyễn phân tranh và sau đó là giai đoạn đất nước bị phân tách cắt, kinh tế Đàng Trong tất cả sự phân phát triển hơn Đàng Ngoài. Thế nhưng, bước thanh lịch thế kỷ XVIII, tởm tế Đàng trong bắt đầu có những dấu hiệu suy thoái trên các lĩnh vực: ngoại thương sa sút, những đô thị như Thanh Hà, Hội An dần dần lụi tàn; lúc ngoại thương suy giảm, “nạn tiền hoang” tạo ra tình tạng rối loạn nội tệ, dẫn đến tình trạng đầu cơ tích trữ, làm cho ngưng trệ mọi hoạt động lưu thông; phần lớn ruộng đất đều tập trung trong tay giai cấp địa chủ nhiều có, giai cấp nông dân cực khổ, mâu thuẫn giai cấp ngày dần trở yêu cầu sâu sắc. Hơn nữa, đói hèn xảy ra, đặc biệt năm 1774, Thuận Hóa bị đói lớn, dân bị chết đói rất nhiều, xác chết chồng chất lên nhau. Trước tình hình đó, người nông dân đã nổi dậy đấu tranh, mở đầu là cuộc khởi nghĩa của đại trượng phu Lía ở Quy Nhơn, sau đó là phong trào Tây Sơn – phong trào làm rung chuyển cả đất nước.

Như vậy, thế kỷ XVIII chế độ phong kiến Đàng kế bên và Đàng vào bước vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, giai cấp địa chủ chiếm đoạt ruộng đất của nông dân, chính sách thuế khóa nặng nề và những thủ đoạn bóc lột tàn bạo của công ty nước phong kiến đã đẩyngười nông dân vào cuộc sống bần cùng nghèo khổ, nhiều người phải phiêu bạt, lưu tán. Bên cạnh đó, hạn hán, đói kém xảy ra, đời sống nhân dân càng ngày càng cơ cực, tất cả những điều đó đã đẩy mâu thuẫn ghê tế xóm hội ở nước ta lên đỉnh điểm và là tại sao dẫn tới sự bùng nổ của phong trào nông dân khởi nghĩa.

b. Sơ lược về trào lưu Tây Sơn

trào lưu Tây Sơn nổ ra ở Đàng trong vào nửa cuối thế kỷ XVIII, vì chưng ba bạn bè nhà họ Nguyễn: Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lãnh đạo. Năm 1771 cuộc khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ với khẩu hiệu: “đánh đổ quyền thần Trương Phúc Loan, ủng hộ hoàng tôn Nguyễn Phúc Dương”. Mục đích của khởi nghĩa Tây Sơn là chống lại áp bức của bọn cường hào, địa chủ, tiêu diệt Trương Phúc Loan, “thực hiện công lý trong thôn hội”. Phong trào Tây Sơn ko ngừng phạt triển cùng liên tiếp giành được những thắng lợi to lớn: năm 1773, chiếm phủ Quy Nhơn; từ năm 1776 đến năm 1783, nghĩa quân Tây Sơn đã bốn lần đánh vào Gia Định. Trong lần tiến quân thứ nhị (năm 1777) Tây Sơn bắt giết được chúa Nguyễn, chỉ còn Nguyễn Ánh chạy thoát, bao gồm quyền họ Nguyễn Đàng trong bị lật đổ. Sau nhiều lần thất bại, Nguyễn Ánh sang trọng Xiêm cầu cứu. Chớp cơ hội, mon 7 năm 1784 vua Xiêm không đúng tướng đem 5 vạn quân thủy bộ theo Nguyễn Ánh lịch sự xâm lược nước ta. Cuối năm 1784, quân Xiêm đã chiếm miền Tây Gia Định, chúng ra sức cướp phá, giết người. Nguyễn Nhạc đã cử Nguyễn Hụê vào nam giới đánh giặc. Tháng 1 năm 1785 Nguyễn Huệ lãnh đạo quân Tây Sơn đánh thắng trận Rạch Gầm – Xoài Mút.Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút là một trong những trận thủy chiến lớn nhất, đập tung âm mưu xâm lược của vua Xiêm vày Nguyễn Ánh dẫn đường cùng khẳng định sức mạnh to lớn của nghĩa quân Tây Sơn cũng như kỹ năng quân sự Nguyễn Huệ.

Năm 1786, với danh nghĩa “phù Lê diệt Trịnh” phong trào Tây Sơn chuyển mục tiêu đấu tranh ra phía Bắc, quân Tây Sơn bởi Nguyễn Huệ lãnh đạo đã đánh đổ hoàn toàn nền thống trị của họ Trịnh. Sau đó, bằng những cuộc tiến công ra Bắc năm 1787 – 1788, quân Tây Sơn lật đổ sự thống trị của vua Lê, chế độ vua Lê chúa Trịnh thống trị ở Bắc hà bị sụp đổ.

sau thời điểm đánh đổ các chính quyền phong kiến phản động trong nước, phong trào Tây Sơn đã vươn lên làm nhiệm vụ chống ngoại xâm, bảo vệ đất nước. Với chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa, quang quẻ Trung đã đánh tung đội quân Mãn Thanh vày Tôn Sĩ Nghị chỉ huy, bảo vệ độc lập dân tộc.

phong trào Tây Sơn là một vào những phong trào nông dân tiêu biểu vào thời phong kiến Việt Nam. Trào lưu đã lần lượt đánh đổ cha chính quyền phong kiến, phá tan hai cuộc xâm lược và can thiệp của ngoại bang, xóa bỏ tình trạng chia cắt Đàng vào – Đàng Ngoài, thực hiện công cuộc thống nhất đất nước, để lại dấu ấn đậm nét trong lịch sử nước nhà.

c. Một số đặc trưng của trào lưu Tây Sơn thế kỷ XVIII

* Sự vạc triển về quy mô và kết hợp vấn đề giai cấp – dân tộc

Tây Sơn là vùng đất thuộc phủ Quy Nhơn, dinh Quảng phái nam – là quần thể vực trù phú nhưng cũng là vùng chịu tô thuế hà khắc thời bởi các cơ chế áp bức của các chúa Nguyễn. Năm 1771, ba bạn bè Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lên vùng Tây Sơn thượng đạo (nay thuộc An Khê, Gia Lai) lập căn cứ, dựng cờ khởi nghĩa chống chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong.

vào giai đoạn đầu của phong trào, nghĩa quân Tây Sơn tranh thủ được sự ủng hộ của các cá thể thuộc giai cấp thống trị bằng khẩu hiệu “đánh đổ quyền thần Trương Phúc Loan, ủng hộ hoàng tôn Nguyễn Phúc Dương”. Nguyễn Nhạc đã lợi dụng mâu thuẫn này để phân hóa kẻ thù, kết quả là phong trào không những thú vị được những tầng lớp nhân dân nhưng mà còn thu hút được một bộ phận vào tầng lớp thống trị vốn bất bình với phe phái của Trương Phúc Loan “hào mục bản thổ đua nhau nổi dậy hưởng ứng với Nhạc, thế giặc ngày càng bùng lên” <3, tr. 17>.

“… Giận Quốc phó ra lòng bội bạc buộc phải Tây Sơn xướng nghĩa Cần Vương;

Trước là ngăn cột đá giữa mẫu kẻo đảng nghịch đặt mưu ngấp nghé, Sau là tưới mưa dầm khi hạn, kéo cùng dân ra chốn lầm than…”

bên cạnh ra, Tây Sơn còn tập hợp được đông đảo nông dân trong sứ mệnh chủ lực của nghĩa quân qua khẩu hiệu “lấy của công ty giàu phân tách cho nhà nghèo” – quyền lợi khiếp tế gắn liền với nông dân. Điều đó được các giáo sĩ Tây Ban Nha, điển hình là Diego de Jumilla ghi lại, sáchLes Espagnols dans l’Empire d’Annamtrích dẫn như sau: “Ban ngày họ xuống các chợ, kẻ đeo gươm, người với cung tên, gồm người mang súng. Họ không hề làm cho thiệt hại đến ngườivà của. Trái lại họ tỏ ra muốn bình đẳng giữa mọi người Đàng Trong; họ vào nhà giàu, nếu đem nộp họ ít nhiều thì họ không gây tổn hại, nhưng nếu chống cự lại thì họ cướp lấy những của quý đem phân chia cho người nghèo; họ chỉ giữ gạo với lương thực mang lại họ mà thôi… Người ta gọi họ là bọn cướp đạo đức cùng nhân từ đối với quần chúng nghèo khổ..” <4, tr. 33>.

Tây Sơn ko những tranh thủ được sự ủng hộ của dân cày mà trào lưu còn tranh thủ được những tầng lớp không giống như hào trưởng gồm thế lực ở vùng Thuận Nghĩa, ông bầu gánh hát tuồng Nhung Quy, kép hát Tư Linh. Đặc biệt, bao gồm cả thương nhân Trung Quốc như Tập Đình, Lý Tài – một trong những lực lượng đóng góp về tài chủ yếu nhiều nhất cho nghĩa quân. Đồng thời, Nguyễn Nhạc với chính sách “thượng vận” đã nóng bỏng một phần lớn cư dân miền núi, người Thượng, những người rất thông thạo về đường sá, giỏi bắn cung, đặc biệt là rất trung thành, đã tin ai là tin đến cùng. Từ căn cứ Tây Sơn, nghĩa quân tỏa về giải phóng những làng xã, trừng trị bọn làng trưởng, quan tiền thu thuế, đốt hết các giấy tờ sổ sách, tuyên bố bến bãi bỏ mọi thứ thuế, nghĩa quân đi đến đâu đều được nông dân hưởng ứng tham gia.

Từ căn cứ Tây Sơn thượng đạo, với những khẩu hiệu “đánh đổ quyền thần Trương Phúc Loan, ủng hộ hoàng tôn Nguyễn Phúc Dương”, “lấy của bên giàu chia cho người nghèo”, nghĩa quân nhanh chóng được sự ủng hộ của các tầng lớp nhân dân. Nghĩa quân dần mở rộng căn cứ xuống vùng đồng bằng, thanh thế nghĩa quân lan rộngnhanh chóng. Năm 1773, quân đội Tây sơn kiểm thẩm tra phần lớn phủ Quy Nhơn. Lần đầu tiên nghĩa quân hạ được một thành lũy, dinh thự của quan liêu lại phong kiến, uy thế của nghĩa quân lên cao. Chiếm được thành Quy Nhơn, nghĩa quân mở rộng đánh với chiếm Quảng Ngãi. Đó là một thắng lợi bao gồm ý nghĩa chiến lược quan tiền trọng, đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc của cuộc khởi nghĩa. Đến cuối năm 1773, vùng kiểm rà của Tây Sơn kéo dãn dài từ phía nam giới Quảng Ngãi đến Khánh Hòa. Tuy nhiên, đến giữa năm 1774, quân của chúa Nguyễn phản công với đánh chiếm lại Bình Thuận, Diên Khánh, Bình Khang, quân Tây Sơn chỉ kiểm thẩm tra căn cứ Quy Nhơn với Quảng Ngãi.

Xem thêm: Vì Sao Không Bán Được Đất - Mãi Không Bán Được Nhà Khi Mắc Phải 9 Sai Lầm Này

Năm 1776, Nguyễn Lữ đem quân đánh vào Gia Định, quân chúa Nguyễn phải bỏ thành Gia Định, chạy lên Trấn Biên. Năm 1777, Nguyễn Lữ cùng Nguyễn Huệ tiến quân vào Gia Định lần thứ hai, quân Tây Sơn đánh bại với bắt giết chúa Nguyễn là Nguyễn Phúc Thuần cùng Nguyễn Phúc Dương, Nguyễn Phúc Ánh chạy thoát, chấm dứt sự thống trị của chúa Nguyễn ở Đàng Trong. Năm 1786, Nguyễn Huệ tiến quân ra Bắc, lật đổ tập đoàn chúa Trịnh, trao trả quyền lực mang lại vua Lê Hiển Tông. Vua Lê phong Nguyễn Huệ làm cho Uy quốc công cùng gả công chúa Ngọc Hân mang đến ông, cắt đất Nghệ An nhường đến Tây Sơn. Sau thời điểm Tây Sơn trở vào Nam, tình trạng Bắc hà trở yêu cầu rối loạn, Nguyễn Hữu Chỉnh lộng quyền, Nguyễn Huệ cử Ngô Văn Sở, Phan Văn Lân cùng Vũ Văn Nhậm diệt Nguyễn Hữu Chỉnh, còn vua Lê (Lê Chiêu Thống) chạy lên kinh Bắc, rồi chạysang Trung Quốc cầu cứu nhà Thanh, sự nghiệp thống trị của đơn vị Lê đến đây chấm dứt.

cầm lại, từ một trào lưu nổ ra ở địa phương, sau 18 năm phong trào Tây Sơn đã phân phát triển mạnh mẽ ra phạm vi cả nước, si mê đông đảo những tầng lớp quần chúng tham gia và đạt được nhiều thắng lợi. Đây là lần đầu tiên vào lịch sử Việt Nam gồm một trào lưu nông dân vạc triển rộng lớn, kéo dãn dài với quy mô ngày dần mở rộng, lực lượng tham gia đông đảo về thành phần và số lượng. Phong trào không những đã đánh đổ cả bố chính quyền phong kiến Lê – Trịnh – Nguyễn, chấm dứt tình trạng phân chia cắt đất nước ngoài ra đánh bại giặc ngoại xâm Xiêm, Thanh, bảo vệ chủ quyền quốc gia.

trong lịch sử phong kiến Việt Nam, phong trào nông dân Tây Sơn là phong trào duy nhất bao gồm sự kết hợp giữa việc giải quyết vấn đề giai cấp cùng vấn đề dân tộc, đó chính là sự chuyển biến về tính chất của trào lưu so với các trào lưu nông dân khác.

Sự chuyển biến về tính chất được thực hiện từ dịp nghĩa quân Tây Sơn lật đổ sự thống trị của chúa Nguyễn ở Đàng Trong. Nguyễn Ánh chạy thoát, cầu viện quân Xiêm với âm mưu khôi phục chế độ phong kiến phản động. Với chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút, một mặt làm cho thất bại âm mưu xâm lược của quân Xiêm, mặt không giống đưa trào lưu Tây Sơn phân phát triển lên một tầm cao mới, làm cho chủ toàn bộ Đàng Trong, tạo điều kiện tiến ra Đàng Ngoài, lật đổ chính quyền thống trị Lê – Trịnh.

Lần thứ hai, lòng yêu nước được thăng hoa, trở thành đỉnh cao, là biểutượng cho thời đại Tây Sơn khi nhân dân ta tập trung sức người, sức của chống quân xâm lược Mãn Thanh. Với chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa vào Tết Kỷ Dậu 1789, giải phóng Thăng Long, ngừng sứ mệnh giải phóng dân tộc, bảo vệ độc lập và thống nhất nước nhà.

Sự chuyển biến về quy mô và tính chất là một đường nét đặc sắc của phong trào nông dân Tây Sơn vào lịch sử phong kiến Việt Nam. Từ căn cứ Tây Sơn thượng đạo, trào lưu Tây Sơn đã phân phát triển lớn mạnh, trở thành một trào lưu quật khởi của cả dân tộc. Phong trào Tây Sơn ban đầu tất cả tính chất địa phương, sau trở thành trung trung khu thu hút mạnh mẽ quần chúng nhân dân tham gia với phát triển thành phong trào có phạm vi hoạt động rộng lớn bên trên phạm vi cả nước, tất cả sự kết hợp giữa việc giải quyết vấn đề giai cấp với vấn đề dân tộc.

* Gìn giữ cùng phát huy truyền thống văn hóa dân tộc

đường nét nổi bật của phong trào Tây Sơn ko chỉ là sự kết hợp giữa việc giải quyết vấn đề giai cấp với vấn đề dân tộc, mà còn là một cuộc tranh đấu nhằm giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Năm 1788, vua Càn Long bên Thanh không đúng Tôn Sĩ Nghị chỉ huy 29 vạn quân, huy động từ Lưỡng Quảng, Vân Nam với Quý Châu với danh nghĩa phù Lê, vào chiếm đóng Thăng Long. Nhận tin cấp báo, mon 12 năm 1788, Nguyễn Huệ đăng quang Hoàng đế, lấy niên hiệu quang quẻ Trung để quy tụ lòng dân, lập tức tiến quân ra Bắc. Đến Nghệ An, quang Trung tuyển thêm quân, củng cố lực lượng, mở cuộc duyệt binh lớn ở Vĩnh Doanh. Ngày 20 tháng 12 năm Mậu Thân (15 mon 1 năm 1789), đại quân của quang quẻ Trung đã ra đến Tam Điệp, Biện Sơn. Kế hoạch tác chiến được đề ra, toàn quân chia thành năm đạo với những nhiệm vụ khác nhau. Quang đãng Trung quyết định mở tiệc khao quân ăn tết trước, hẹn đến ngày mùng 7 vào Thăng Long mừng chiến thắng. Đêm giao thừa, quang đãng Trung đọc vang lời hịch:

Đánh mang lại để nhiều năm tóc,

Đánh mang lại để đen răng,

Đánh cho chúng chích luân bất phản,

Đánh cho cái đó phiến sát bất hoàn,

Đánh mang đến sử tri nam quốc hero chi hữu chủ

Chỉ với 5 mẫu thơ, 35 chữ, lời hịch thể hiện rõ mục đích của cuộc tiến quân là để bảo vệ các truyền thống văn hóa dân tộc như các tục để tóc dài, nhuộm răng đen; quyết tâm đánh giặc đến cùng (đánh mang đến kẻ xâm lược ko kịp trở tay, không hề mảnh giáp) cùng khẳng định chủ quyền quốc gia của người Việt phái mạnh “đánh cho sử tri phái nam quốc anh hùng chi hữu chủ”. Bài Hịch xuất quân ko những biểu hiện ý chí quyết trung ương đánh giặc của quân và dân ta bên cạnh đó đánh để bảo vệ phong tục, tập quán riêng của dân tộc đánh đến để lâu năm tóc, đánh đến để đen răng, đánh để khẳng định ta không bị đồng hóa sau hơn 1000 bị phương Bắc đô hộ.

sau khi đánh bại 29 vạn quân Thanh xâm lược (1789), vương triều quang Trung ra sức xây dựng một bao gồm quyền phong kiến mới, tiến bộ với ý thức quản lý đất nước trên một phạm vi rộng lớn dưới một thiết yếu quyền trung ương tập trung mạnh. Vào đó,Quang Trung rất chú trọng đến phân phát triển giáo dục với trọng dụng chữ Nôm. Đối với những nho sĩ, trí thức, kể cả quan lại lại trong thiết yếu quyền cũ nhưng tài giỏi năng, trí tuệ, gồm nhiệt tình xây dựng đất nước, quang quẻ Trung với tư tưởng “cầu hiền tài”, cố gắng thuyết phục và sử dụng họ vào bộ sản phẩm công nghệ nhà nước mới, đặt họ ở những chức vụ cao tương xứng với tài năng của họ. Ngô Thời Nhậm, Phan Huy Ích, Nguyễn Thiếp… là những học giả tiêu biểu trong số các nho sĩ này.

Để đáp ứng nhu cầu xây dựng bao gồm quyền mới và đào tạo quan lại lại mới, bên cạnh phương thức “tiến cử”, “cầu hiền tài” quang đãng Trung đã phát hành chính sách “khuyến học”, mở rộng chế độ học tập, thi cử. Trường học được mở rộng đến các làng xã, có thể chấp nhận được các địa phương sử dụng một số đền chùa không cần thiết có tác dụng trường học. Về nội dung, bỏ lối học từ chương khuôn sáo, cải tiến dần theo hướng thiết thực, bắt những nho sinh, sinh đồ ở những triều đại trước phải thi lại. Người nào xếp loại ưu thì mới được công nhận mang đến đỗ, hạng liệt phải về học lại, còn những người bỏ tiền ra download tước quan (thời Lê – Trịnh) đều bị đuổi về chịu lao dịch như dân chúng.

bên cạnh đó, dưới vương triều Tây Sơn, quang quẻ Trung rất trọng dụng chữ Nôm. Ông lập Sùng chính Viện chuyên dịch sách chữ Hán ra chữ Nôm làm cho tài liệu học tập với giúp vua về mặt văn hóa. Mục đích của quang Trung là nhằm đưa chữ Nôm lên thành quốc ngữ thiết yếu thức thay cho chữ Hán. Chữ Nôm được đưa vào khoa cử, trong số kỳ thi quan tiền trường phải ra đề thi bằng chữ Nôm, người thi đến kỳ tam trường phải làmthơ, phú bằng văn Nôm. Chữ Nôm trở thành văn tự chủ yếu thức của quốc gia dưới triều quang Trung, một thành quả quan trọng vào lịch sử đấu tranh và bảo tồn nền văn hóa dân tộc, chống chính sách đồng hóa của những triều đại phương Bắc.

có thể nói việc trọng dụng chữ Nôm cùng mở rộng hệ thống trường học tất cả ý nghĩa quan lại trọng vào sự phân phát triển nền văn hóa dân tộc, biểu lộ tinh thần quốc gia, bảo tồn nền văn hóa dân tộc. Việc sử dụng chữ Nôm có tác dụng văn tự chủ yếu thức của quốc gia dưới triều Tây Sơn là một thành quả quan trọng vào lịch sử đấu tranh, gìn giữ và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc. Ko những thế, chữ Nôm còn phạt triển thành một trào lưu văn hóa rộng lớn, xuất hiện nhiều công ty văn, bên thơ Nôm xuất sắc như: Ngọc Hân công chúa với “Ai tư vãn”; Phan Huy Ích với “Văn tế quang quẻ Trung” với không thể không kể tới Bà chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương.

Những chế độ về văn hóa của quang quẻ Trung thể hiện tư tưởng tiến bộ nhằm đưa đất nước nhanh chóng vượt qua cuộc khủng hoảng sau thời gian chiến tranh kéo dài, đất nước bị phân tách cắt, vươn lên sánh vai cùng những quốc gia phạt triển đương thời. Đồng thời, những chế độ đó chứng tỏ ông có ước mơ xây dựng một nền học thuật, giáo dục đậm đà bản sắc dân tộc, nâng cao ý thức độc lập, tự cường cho nhân dân. Đây là một đường nét nổi bật thể hiện tầm quan sát chiến lược của quang quẻ Trung nói riêng cùng của vương triều Tây Sơn nói chung.

* Đoàn kết và phân chia rẽ trong nội bộ của phong trào

tức thì từ buổi đầu, lúc địa bàn hoạt động mới chỉ vào phạm vi nhỏ hẹp của miền núi rừng Quy Nhơn, đồng đội Tây Sơn đã tinh ranh đề ra được sách lược ưng ý hợp để tập hợp lực lượng, đắm đuối quần bọn chúng nhân dân tham gia. Nguyễn Nhạc nhiều lần đến các vùng đất Tây Nguyên, danh nghĩa là buôn trầu, thiết lập gỗ, tải ngựa… nhưng thực chất là tìm giải pháp liên kết với cộng đồng dân tộc ở đây, vào đó có người Ba-na, vận động họ thâm nhập ủng hộ mình. Với sự láu lỉnh và thân thiện, Nguyễn Nhạc với những người em của bản thân đã chiếm được tình cảm quý mến của người dân Tây Nguyên, họ gọi ông là Tơ Mo Bok (vua Trời, người Trời), gia nhập tích cực vào lực lượng của Tây Sơn chống thiết yếu quyền họ Nguyễn “lực lượng ở giai đoạn đầu của cuộc khởi nghĩa có đông đảo người miền núi <…> trong những lực lượng của các dân tộc anh em, trước hết phải kể đến người Ba-na, người Hơ-rê, người Chăm” <5, tr. 143>.Đồng thời, phong trào còn có sự gia nhập của những thổ hào như Nguyễn Thung, lôi cuốn cả người Hoa như Tập Đình, Lý Tài tích cực hưởng ứng. Năm 1786, lúc tiến quân ra Đàng Ngoài, Tây Sơn luôn nhận được sự ủng hộ đồng tình của quần chúng nhân dân, đẩy mạnh tinh thần đoàn kết của cả một dân tộc, phát huy sức mạnh của trào lưu Tây Sơn với quân đội Tây Sơn.

Sự đoàn kết của ba anh em nhà Tây Sơn cùng đông đảo quần chúng nhân dân tạo bắt buộc sức mạnh, giúp trào lưu vượt qua những cạnh tranh khăn buổi đầu, ngàycàng phân phát triển về lực lượng với mở rộng phạm vi hoạt động.

mặc dù nhiên, trong quy trình lãnh đạo phong trào, thực trạng nội bộ Tây Sơn cũng gồm nhiều bất ổn. Nội bộ lục đục, mâu thuẫn nảy sinh từ sau khoản thời gian Nguyễn Huệ từ Bắc hà trở về, tạo ra những tổn thất lớn lớn đối với sự thống nhất lực lượng của phong trào Tây Sơn và sự phân phát triển của vương triều Tây Sơn sau này.

Sử sách không ghi chép thật cụ thể về tại sao mâu thuẫn giữa đồng đội Tây Sơn. Nhưng xích mích, mâu thuẫn giữa Nguyễn Nhạc với Nguyễn Huệ là có thật, thậm chí 2 người đã sử dụng đến quân sự “dùng binh lực đánh lẫn nhau”, “Trước kia, Văn Huệ cùng Văn Nhạc dấy quân đánh nhau”. Nguyên nhân của sự bất hòa này có lẽ bắt đầu từ cơ hội Nguyễn Huệ đem quân ra Bắc hà, bởi vày chủ trương của Nguyễn Nhạc là tập trung tiêu diệt chúa Nguyễn, giữ chủ quyền với Bắc Hà, bắt buộc việc Nguyễn Huệ tự ý đem quân Bắc tiến là đi ngược lại ý của Nguyễn Nhạc. Mặt khác, Nguyễn Nhạc không yên tâm với sự phân phát triển thế lực riêng của Nguyễn Huệ, sợ rằng Nguyễn Huệ sẽ vượt quyền mình, sợ rằng không kiềm chế được Nguyễn Huệ “quyền làm cho vua đối với bề tôi đã bị xem khinh” , “sau lúc Văn Huệ đã lấy được Thuận Hóa, đưa thư về nói tiến thẳng quân ra để lấy Thăng Long. Văn Nhạc được nhận thư, không bằng lòng, sai người ngăn lại, nhưng ko kịp. Đến thời gian Văn Huệ đã lấy được Thăng Long. Văn Nhạc biết tin sợ lắm. Nhạc cho rằng vội vàng đem quân vào sâu như thế tất nhiên khó giữ được lâu. Hơn nữa VănNhạc nhận thấy Văn Huệ vốn là người giảo hoạt, hung tợn, nếu đắc chí, tất nhiên sẽ giữ lấy một nước để tự lo toan, rồi dần dà khó mà kiềm chế được”. Mâu thuẫn giữa hai bạn bè Tây Sơn lớn tới mức phía 2 bên đánh nhau kịch liệt: “Ông Huệ truy vấn kích. Ông Nhạc rút quân vào thành Quy Nhơn, cố thủ. Ông Huệ công vi cả tháng nhưng không hạ nổi thành, bèn đánh chiếm núi Long Cốt, rồi kê súng đại bác trên núi bắn vào thành. Những nơi hiểm yếu vào thành bị phá” .

Mâu thuẫn và bất hòa của hai bằng hữu Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ tạo nên hòa khí trong nội bộ Tây Sơn bị ảnh hưởng, tình cảm bạn bè rạn nứt, lực lượng Tây Sơn bị phân hóa: Nguyễn Nhạc xưng là Trung ương Hoàng đế, đóng đô ở Quy Nhơn, Nguyễn Nhạc phong Nguyễn Lữ làm Đông Định Vương, cai quản vùng đất Gia Định, Nguyễn Nhạc phong Nguyễn Huệ làm Bắc Bình Vương, cai quản vùng đất từ đèo Hải Vân trở ra Bắc. Một trong những đóng góp của phong trào Tây Sơn là xóa bỏ tình trạng phân chia cắt, thống nhất đất nước. Nhưng nay, khi phong trào giành được thắng lợi, đất nước lại bị chia làm ba chính quyền không giống nhau, tiếp tục đi vào con đường phong kiến hóa.

Hậu quả tai hại nhất của việc bất hòa giữa bạn bè Tây Sơn là bị kẻ địch từ hai phía tận dụng. Sau tía năm lưu vong ở Xiêm, Nguyễn Ánh nhận ra cơ hội trở về nước vào thời điểm tháng 8 năm 1787 và đã tập hợp lực lượng. Nguyễn Lữ nghe tin Nguyễn Ánh trở về, vội vã né đi nơi khác để Gia Định đến Phạm Văn Tham giữ. Nhận thấy quân Nguyễn Ánh ngày dần mạnh, Nguyễn Lữ sợ hãi với quân rút chạy về Quy Nhơn, quân Tây Sơn đã mỏng lại càng mỏng. Phạm Văn Tham vẫn cố đơn độc chiến đấu. Thế thuộc sức kiệt, đầu năm 1789 Phạm Văn Tham bị Nguyễn Ánh vây chặt, lại bịt đường ra biển về Quy Nhơn đề nghị buộc phải đầu hàng. Nguyễn Ánh dẹp yên đất Gia Định.

Ở Bắc Hà, tình hình rối loạn, từ Nguyễn Hữu Chỉnh đến Vũ Văn Nhậm đều siêng quyền, có ý chống lại vương triều Tây Sơn. Quang quẻ Trung đem quân ra Bắc tiêu diệt Chỉnh, Nhậm, tổ chức lại hệ thống cai trị ở Bắc Hà, đưa những danh sĩ có tên tuổi như Ngô Thì Ngậm, Phan Huy Ích ra đảm đương công việc, Nguyễn Huệ rút quân về Phú Xuân. Sau khi ổn định thực trạng Bắc hà, quang quẻ Trung tích cực chuẩn bị lực lượng đem quân vào phái mạnh đánh Gia Định, nhưng năm 1792 ông qua đời, nhỏ là Nguyễn quang đãng Toản còn nhỏ tuổi lên nối ngôi, đơn vị Tây Sơn lập cập suy yếu. Sự ra đi của quang Trung tạo cho nội bộ mặt hàng ngũ tướng lĩnh Tây Sơn càng ngày càng rạn nứt nghiêm trọng, Trần quang đãng Diệu bất hòa với Vũ Văn Dũng, Vũ Văn Dũng giết Bùi Đắc Tuyên với Ngô Văn Sở, những đại thần giết hại lẫn nhau. Quang quẻ Toản nghi ngờ giết hại nhiều triều thần, võ tướng, khiến mang lại sức chiến đấu suy giảm, thêm nhiều người sang mặt hàng Nguyễn Ánh. Nhân cơ hội nội bộ Tây Sơn suy yếu, Nguyễn Ánh tiến hành những cuộc phản công: năm 1801, Nguyễn Ánh đánh thẳng ra Phú Xuân, quang đãng Toản phải chạy ra Bắc hà; năm 1802, Nguyễn Ánh huy động nhiều cánh quân thủy – bộ tiến ra Bắc, lần lượt chiếm vùng đất từ QuảngTrị đến nam giới Định rồi tiến thẳng về Thăng Long. Quang quẻ Toản ko cự chống nổi, vượt sông Nhị chạy lên mạn Bắc Giang cùng bị bắt, chấm dứt vương triều Tây Sơn.

Sự bất hòa vào nội bộ đồng đội Nguyễn Huệ và trong tướng lĩnh Tây Sơn thuộc sự bất lực của Nguyễn Lữ đã tạo điều kiện mang lại Nguyễn Ánh trở lại Gia Định. Mặt khác, cái chết đột ngột của Nguyễn Huệ là một tổn thất lớn đối với trào lưu Tây Sơn, là cơ hội để Nguyễn Ánh khôi phục quyền lực bên Nguyễn.

Đoàn kết tạo yêu cầu sức mạnh, mất đoàn kết tạo cho nội bộ chia rẽ. Buổi đầu, phong trào Tây Sơn tất cả được sức mạnh của đoàn kết, sức mạnh giúp họ từ căn cứ Tây Sơn vạc triển rộng ra bài bản cả nước, đưa cuộc phong trào nông dân Tây Sơn lên những tầm cao mới, giành những thắng lợi mới. Nhưng sự phân tách rẽ, mất đoàn kết vào nội bộ Tây Sơn đã tạo điều kiện đến Nguyễn Ánh trở về, chiếm lại vùng đất Gia Định cùng lật đổ vương triều Tây Sơn, thành lập triều Nguyễn.

3. Kết luận

phong trào Tây Sơn mang những đường nét đặc trưng riêng, được đánh giá bán là một trong những trào lưu nông dân tiêu biểu và điển hình của phong trào nông dân trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Nhờ tinh thần đoàn kết, trào lưu liên tiếp giành được những thắng lợi lớn, không ngừng phát triển về quy mô, giải quyết tốt vấn đề giai cấp – dân tộc. Thành quả lớn nhất của trào lưu Tây Sơn là ko những tiêu diệt các chính quyền phong kiến phản động Lê – Trịnh – Nguyễn, xóa bỏ tình trạng chiacắt đất nước nhưng mà đã vượt ra khỏi phạm trù đấu tranh giai cấp, vươn lên đảm nhiệm mục đích chống ngoại xâm, bảo vệ độc lập dân tộc. Mặt cạnh đó, việc giữ gìn cùng phát huy văn hóa truyền thống văn hóa của dân tộc luôn là mục tiêu của Tây Sơn mặc dù cho là đang chiến đấu mang đến sự nghiệp thống nhất tổ quốc giỏi ở thời kỳ chủ quyền xây dựng, củng cố độc lập nền dân tộc. Những chế độ tiến bộ cùng hợp thời của quang Trung và vương triều Tây Sơn giúp Đại Việt tất cả những bước chuyển bản thân sau hơn nhị thập kỷ bị phân tách cắt với bước đầu đạt được một số thành tựu trên những lĩnh vực. Mặc mặc dù không thể giành được thắng lợi cuối cùng, không giữ được thành quả đấu tranh vị sự phân tách rẽ, mất đoàn kết giữa bằng hữu Nguyễn Huệ và những quan lại, nhưng những đóng góp của trào lưu nông dân Tây Sơn là không thể phủ nhận cùng Tây Sơn – Nguyễn Huệ mãi là niềm tự hào của mỗi người dân Việt.